Rafał Bujnowski

Urodził się 3 lutego 1974 roku w Wadowicach. Studia rozpoczynał na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej (1993-1995), skąd przeniósł się na Wydział Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (1995-2000). W latach 1995-2001 wraz z Markiem Firkiem, Marcinem Maciejowskim, Wilhelmem Sasnalem i Józefem Tomczykiem „Kurosawą” współtworzył Grupę Ładnie. Malarz, grafik, autor filmów wideo, instalacji, akcji artystycznych. Mieszka i pracuje w Krakowie.
W latach 1998-2001 Rafał Bujnowski prowadził Galerię Otwartą w Krakowie. Przestrzeń wystawową stanowiły zazwyczaj dwa, a w najlepszym okresie cztery billboardy w centrum miasta. Od początku działania artysty związane były z przestrzenią publiczną. W czasach studenckich prowadził również manufakturę artystycznych T-shirtów – największą popularność zyskała koszulka z napisem „Nie interesuję się sztuką” (2000).

Twórczość Bujnowskiego to przede wszystkim malarstwo. Jego obrazy tworzą krótsze lub bardziej rozbudowane serie. Tematy czerpie głównie z najbliższego otoczenia. Motywy są uproszczone i umieszczane na neutralnym tle. Bujnowski celuje zwłaszcza w analizie medium i zaprzeczaniu jego tradycyjnie przyjętych cech. Oryginalności obrazu przeciwstawia seryjność (produkcję), a zasadę mimesis doprowadza do absurdu – tworząc malarskie repliki przedmiotów.

Popularność zyskał Bujnowski jako członek Grupy Ładnie oraz twórca obrazów naśladujących w skali 1:1 rzeczy, jakie można znaleźć w otoczeniu człowieka. W serii OBRAZY-PRZEDMIOTY (1999-2002) (zobacz zdjęcia) znalazły się między innymi: TABLICA SZKOLNA (1999), CEGŁY (1999), KASETA 180 MINUT (2000). Wszystkie powstawały w ilościach od kilku do nawet stu egzemplarzy. Artysta czasami sprzedawał je po cenie oryginalnych przedmiotów. Zagadnienie obrazu jako obiektu powróciło też w serii TYŁY OBRAZÓW (od 2000). Podobny charakter miały również grafiki z serii ARTYKUŁY SPOŻYWCZO-PRZEMYSŁOWE (2000), które naśladowały opakowania tanich produktów (zapałek, prezerwatyw, gwoździ) lub zapakowane przedmioty (np. kasety magnetofonowe w przezroczystych, plastikowych pudełkach).
Problem użyteczności malarstwa oraz pospolitych gustów podejmowała seria OBRAZY DO MIESZKANIA (2002) – powstało pięć multiplikowanych typów obrazów przeznaczonych do różnych wnętrz: kuchni, salonu, itd. Artysta fotografował je nawet w salonach IKEA. W zamierzeniu Bujnowskiego do każdego domu pasować miały OBRAZY OPRAWIONE (2002), malowane na podstawie fotografii, z passe-partout i czarną ramką, także namalowanymi. Cykl rozpoczynał OBRAZ MATKI WHISTLERA, skopiowany w pięćdziesięciu egzemplarzach niewielki szkic malarski wiszący na ścianie na słynnym obrazie Whistlera Portret matki artysty z 1871 roku. Od innej strony problem ujmował SCHEMAT MALOWANIA PAPIEŻA (2001), w którym Bujnowski przedstawiał, jak w prosty sposób, wykonując kolejne ruchy każdy może stworzyć portret Jana Pawła II.
Na malarskich cyklach Bujnowskiego pojawiają się, często wydobyte przez jednolite tło, pojedyncze przedmioty, np. CZEKOLADA (2004). W serii OBRAZY-TROFEA (2003) były to poroża, myśliwskie zdobycze, ironicznie nawiązujące także do określenia „rogacz”. Na dwudziestu niewielkich obrazach grubo nałożoną farbą artysta namalował też NARZĘDZIA PREHISTORYCZNE (2004). Do stałych motywów malarstwa Bujnowskiego należą również uproszczone, wręcz schematyczne pejzaże, np. cykle: ŚNIEG (2002-2004)(zobacz zdjęcia), CHMURY (2004). Tematem serii, której tytułem jest nazwa rodzinnej miejscowości artysty – GRABOSZYCE (2002) stały się wyzbyte tła i kontekstu domy jednorodzinne.
W 2005 roku Bujnowski sięgnął w swych obrazach po rzeczywistość dostępną jedynie za pomocą urządzeń technicznych. Serię SATELITA tworzą czarno-białe, rozmyte abstrakcyjne „zdjęcia” wykonane z przestrzeni kosmicznej, a cykl USG – widziane jak na ekranie monitora w gabinecie lekarskim wnętrze ludzkiego ciała.
Malarski autoportret stał się punktem wyjścia dla rozbudowanego projektu VISA PORTRAIT (2004). Bujnowski sfotografował obraz i załączył jako zdjęcie do wniosku o wizę amerykańską, którą otrzymał. Już w Stanach Zjednoczonych odbył kurs pilotażu. Artysta nie tylko ponownie powrócił do problemu pierwowzoru i odbicia, uniemożliwiając odpowiedź na pytanie, co było pierwsze, ale również włączył się w dyskusję na temat obaw przed współczesnym terroryzmem ujawniając łatwość obejścia procedur bezpieczeństwa.
Unikatowość w szerszym kontekście została zaprzepaszczona w projekcie LAST SAVED (2004). Bujnowski zlecił wykonanie ośmiu identycznych drewnianych etażerek wzorowanych na meblu z rodzinnego domu Jana Pawła II, znajdującym się w jego muzeum w Wadowicach. Artysta odwrócił tu proces czynienia ze zwykłych przedmiotów unikatów w muzealnym dyskursie, zawłaszczanych jako obiekty kultowe.
W 2006 roku Bujnowski zaproponował różnym organizacjom i partiom politycznym namalowanie transparentów na ich demonstracje, niezależnie od prezentowanych przez nie opcji politycznych. Wbrew jego zamierzeniom na udział w projekcie zdecydowały się jedynie te reprezentujące poglądy raczej lewicowe. Po manifestacjach transparenty-obrazy prezentowane były na wystawie. Po raz kolejny artysta powrócił do koncepcji użyteczności malarstwa, tym razem włączając je w obręb akcji społecznych.

Rafał Bujnowski to jeden z najbardziej radykalnych i inteligentnych malarzy współczesnych. Jego sztuka jest błyskotliwym połączeniem dwóch, z pozoru odległych, dyscyplin artystycznych – malarstwa i konceptualizmu. Tematem kolejnych projektów Bujnowskiego – obrazów, wideo, obiektów czy akcji – są konwenanse związane ze społecznym funkcjonowaniem artysty, dzieł sztuki i obrazów, jak również konwencjonalność samej sztuki. Obrazy Rafała to w pełni świadome malarstwo konceptualne – przedmioty ujawniające i zmieniające sens w zależności od otoczenia w jakim zostaną umieszczone, to swoiste modele dzieł sztuki, ujawniające napięcie między procesem artystycznej produkcji i konsumpcji. Niewątpliwy i nieprzeciętny talent plastyczny artysty sprawia zarazem, że jego prace są również traktowane jako „samobieżne dzieła malarskie”, po prostu bardzo dobre obrazy.